Depresja i brak sił

Najczęstszy powód, dla którego ludzie zgłaszają się za późno, jest prosty: spodziewają się płaczu i rozpaczy, a mają coś innego. Rano nie da się wstać, wszystko jest szare, a w tle leci zdanie „inni mają gorzej i jakoś dają radę".

Trzy sygnały, które liczą się najbardziej

1. Nic nie cieszy. Nie „mniej cieszy", tylko nie cieszy. To się nazywa anhedonia i jest jednym z dwóch objawów osiowych depresji. Piszemy o tym w tekście kiedy nic już nie cieszy.
2. Brak energii nieproporcjonalny do wysiłku. Prysznic jako projekt na cały dzień. Więcej: nic mi się nie chce, ciągle bym tylko spał.
3. Trwa to co najmniej dwa tygodnie, prawie codziennie, przez większość dnia. Jeden ciężki tydzień po trudnym wydarzeniu to reakcja, a nie zaburzenie.

Do tego dochodzą rzeczy, które łatwo przypisać charakterowi: rozdrażnienie, płacz bez wyraźnego powodu (rozstrzygamy to w tekście dlaczego ciągle płaczę bez powodu), problemy z pamięcią i decyzjami, poczucie bycia ciężarem.

To nie jest lenistwo i to nie jest kwestia charakteru

Różnica jest sprawdzalna. Osoba leniwa odpoczywa i wraca jej ochota. W depresji odpoczynek nie odbudowuje niczego, a rzeczy dawniej przyjemne przestają działać. Rozpisaliśmy to w tekście to nie lenistwo.

Pytanie nie brzmi „czy mi się chce". Brzmi „czy cokolwiek jeszcze działa tak jak dawniej".

Do kogo iść i czym się różnią

To jest miejsce, w którym najwięcej osób się zatrzymuje, bo nazwy zawodów brzmią podobnie. Skrót: psycholog rozmawia i diagnozuje, psychoterapeuta prowadzi proces, psychiatra jest lekarzem i tylko on wypisuje leki oraz zwolnienie. Pełne rozróżnienie: psycholog, psychoterapeuta czy psychiatra.

Dalej przydają się cztery teksty, w tej kolejności:

• jak wybrać psychoterapeutę, żeby nie stracić roku na przypadkową osobę
• czy nurt terapii ma znaczenie, bo to pytanie wraca u każdego
• co się dzieje na pierwszej wizycie, bo nieznane odstrasza bardziej niż sama rozmowa
• ile to kosztuje i za co się właściwie płaci

Jeśli praca z kimś już trwa, ale stoi w miejscu, jest osobny tekst o tym, kiedy zmienić terapeutę, a kiedy zostać.

Jeśli chorujesz nie Ty, tylko ktoś bliski

Najczęstszy błąd to motywowanie na siłę i zdania w stylu „weź się w garść". Drugi najczęstszy to wzięcie na siebie całej odpowiedzialności i wypalenie się w kilka miesięcy. Obie sytuacje opisujemy w tekście jak pomóc komuś z depresją.

Kiedy nie ma na co czekać

Natychmiast, jeśli pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia: 116 123 (dorośli), 116 111 (dzieci i młodzież), 112 przy bezpośrednim zagrożeniu.

Bez zwłoki także wtedy, gdy przestajesz jeść, nie chodzisz do pracy albo nie wstajesz z łóżka. To już nie jest gorszy okres, tylko stan, który wymaga lekarza.

W pozostałych przypadkach warto wiedzieć, że średni czas oczekiwania na psychoterapię w ramach NFZ przekracza cztery miesiące, a w części poradni sięga dwóch lat. Bezpłatne ścieżki istnieją i są w tym tekście wypisane, ale zapisanie się do kolejki nie jest planem na najbliższe pół roku.