Czytelnia

Dzieci i nastolatki

„Martwię się o swoje dziecko”

10 tekstów · każdy z podanymi źródłami

Co powiedzieć dziecku o rozwodzie i jak to zrobić

Razem, prostymi słowami, bez winnych i z jasną odpowiedzią na trzy pytania, które dziecko zada w głowie, nawet jeśli nie zada ich na głos.

7 min · 3 źródła

Czy samookaleczenie to próba samobójcza

Najczęściej nie, i to jest ważna różnica. Ale samookaleczenie nigdy nie jest niegroźne i zawsze wymaga reakcji, tylko innej, niż podpowiada strach.

7 min · 3 źródła

Moje dziecko się okalecza — co robić i czego nie mówić?

Plan na pierwsze 24 godziny po odkryciu samookaleczeń: co powiedzieć, jakich błędów uniknąć, kiedy jechać na SOR i jak zorganizować pomoc, gdy dziecko nie chce rozmawiać.

6 min · 3 źródła

Nastolatek nie chce iść do psychologa — co robić?

Gotowe skrypty rozmowy, najczęstsze błędy rodziców i ścieżka na wypadek, gdy odmowa trwa tygodniami. Plus jasna zasada, kiedy psycholog, a kiedy psychiatra.

6 min · 3 źródła

Dziecko i telefon: jakie zasady mają sens, a jakie nie działają

Zabranie telefonu na tydzień nie uczy niczego poza chowaniem go lepiej. Kilka zasad, które da się utrzymać.

7 min · 3 źródła

Dziecko po stracie bliskiej osoby: co mówić i czego nie mówić

Największy błąd to chronienie dziecka przed prawdą. Drugi to zakładanie, że skoro się bawi, to znaczy, że już mu przeszło.

8 min · 3 źródła

Dziecko nie chce się rozstać: lęk separacyjny krok po kroku

Płacz pod przedszkolem, spanie w łóżku rodziców, panika przy wyjściu do sklepu. Kiedy to etap, a kiedy coś więcej.

7 min · 3 źródła

Twój nastolatek się zamknął. Co jest normalne, a co sygnałem alarmowym

Wycofanie, drażliwość i zamknięte drzwi bywają normalnym etapem. Ale są sygnały, których nie wolno przypisać buntowi.

9 min · 3 źródła

Samookaleczenia u nastolatka. Co robić, gdy zobaczysz ślady

To nie jest próba samobójcza ani szantaż. To sposób radzenia sobie z emocjami, których nie ma jak przeżyć. Jak zareagować pierwszego dnia.

8 min · 3 źródła

Dziecko nie chce iść do szkoły. Kiedy to już nie jest wagarowanie

Poranne bóle brzucha, płacz, panika przed wyjściem. Lęk szkolny wygląda jak bunt, a jest czymś innym i inaczej się go rozwiązuje.

8 min · 3 źródła

Dzieci i nastolatki: przewodnik po temacie

Najtrudniejsze pytanie rodzica brzmi zwykle tak samo: czy to jeszcze normalny etap, czy już sygnał alarmowy. Rozstrzyga nie samo zachowanie, tylko jego skala, czas trwania i to, czy dziecko traci obszary życia: szkołę, znajomych, sen, jedzenie. Samookaleczenia i odmowa chodzenia do szkoły nigdy nie są etapem do przeczekania.

Ten temat ma jedną cechę, której nie mają pozostałe: osoba, o którą chodzi, zwykle nie szuka pomocy. Szuka jej rodzic, często po miesiącach wahania, czy w ogóle ma prawo się martwić.

Co jest etapem, a co sygnałem

Zamykanie się w pokoju, drażliwość, potrzeba prywatności i przenoszenie życia do rówieśników to normalny przebieg dorastania. Sygnałem alarmowym robi się to, gdy dochodzi utrata: znikają znajomi, spada sen, pojawia się rezygnacja ze wszystkiego, co dawniej cieszyło.

Rozpisaliśmy tę granicę w tekście twój nastolatek się zamknął.

Etapem jest zmiana. Sygnałem jest utrata.

Cztery sytuacje, przy których nie czeka się

Samookaleczenia. To nie jest próba samobójcza ani szantaż, tylko sposób radzenia sobie z emocjami, na które nie ma jeszcze innego języka. Ale nie jest to też coś, co samo mija. Trzy teksty: samookaleczenia u nastolatka, plan na pierwsze 24 godziny i czy to próba samobójcza.

Odmowa chodzenia do szkoły. Kiedy to już nie są wagary, tylko lęk, który wygrał: dziecko nie chce iść do szkoły.

Strata w rodzinie. Dzieci przeżywają żałobę inaczej niż dorośli, falami i często bez łez, co bywa mylnie brane za obojętność: dziecko po stracie bliskiej osoby.

Lęk separacyjny, który wychodzi poza wiek, w którym jest normą: dziecko nie chce się rozstać.

Przy myślach samobójczych u dziecka lub nastolatka: 116 111 (telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, całodobowo), 112 przy bezpośrednim zagrożeniu.

Rozwód rodziców

Dzieciom nie szkodzi sam rozwód, tylko konflikt, w który zostają wciągnięte. Co powiedzieć, kto ma to powiedzieć i jakich zdań nie używać: co powiedzieć dziecku o rozwodzie. O typowych reakcjach w kolejnych miesiącach: dzieci a rozwód rodziców.

Telefon

Zasady działają wtedy, gdy są ustalone razem i konsekwentne, a nie wtedy, gdy są karą po awanturze. Co ma sens, a co tylko psuje kontakt: dziecko i telefon.

Kiedy dziecko nie chce iść do psychologa

To najczęstsza przeszkoda i ma swoje rozwiązania: kto ma zaproponować, jakimi słowami, co zrobić przy odmowie i kiedy sam rodzic powinien pójść pierwszy. Gotowe skrypty rozmowy: nastolatek nie chce iść do psychologa.

Warto wiedzieć, że w wielu sytuacjach pierwszym sensownym krokiem jest konsultacja dla rodzica, bez dziecka. Specjalista podpowiada, jak rozmawiać i co obserwować, a dziecko nie jest do niczego zmuszane.

Kiedy iść do specjalisty

  • objawy trzymają się dłużej niż miesiąc i nie słabną
  • dziecko traci obszary życia: szkołę, znajomych, sen, jedzenie
  • pojawiają się samookaleczenia albo wypowiedzi o braku sensu życia
  • w domu nie da się już rozmawiać bez awantury

Ostatni punkt nie oznacza, że zawiodłaś jako rodzic. Oznacza, że potrzebna jest trzecia osoba w pokoju.

Co możesz zrobić dalej

Test jest przesiewem i samooceną, nie diagnozą. Wynik nie zastępuje rozmowy ze specjalistą.

Pozostałe tematy