Mąż alkoholik znęca się psychicznie: co możesz zrobić

Mąż pije, poniża Cię, straszy i kontroluje, a rano udaje, że nic się nie stało? Jak rozpoznać przemoc, gdzie szukać pomocy i jak zadbać o siebie.

Marcin Rabczewski

Marcin Rabczewski, psycholog

7 min czytania·

W skrócie

Alkohol nie tłumaczy przemocy. Za poniżanie, groźby i kontrolę odpowiada mąż, nie wódka. Zapisuj, co się dzieje, miej plan na trudny wieczór i szukaj pomocy dla siebie: Niebieska Linia, poradnia uzależnień, Al-Anon.

W tym tekście8 części
  1. 01Czy to przemoc, skoro on był pijany?
  2. 02Dlaczego czuję, że to moja wina?
  3. 03Co robić w trudny wieczór?
  4. 04Co mówić, gdy jest trzeźwy?
  5. 05Jak zbierać dowody, jeśli kiedyś będą potrzebne?
  6. 06Gdzie szukać pomocy dla siebie?
  7. 07Jeden krok na dziś
  8. 08FAQ

Sobota, dwudziesta trzecia. Siedzi przy stole nad trzecim piwem i od godziny mówi, że jesteś do niczego. „Gdyby nie ja, skończyłabyś na bruku” powtarza coraz głośniej.

Rano przynosi Ci kawę do łóżka i pyta, czemu taka skwaszona. O wieczorze ani słowa.

Jeśli znasz ten schemat, ten tekst jest dla Ciebie. Nie musisz niczego udowadniać, żeby szukać pomocy.

Czy to przemoc, skoro on był pijany?

Tak. Alkohol obniża hamulce, ale nie tworzy przemocy od zera. Wiele osób pije i nikogo nie poniża.

Przemoc psychiczna przy piciu często wygląda tak:

  • Poniżanie. Mówi, że jesteś głupia, brzydka, nic niewarta.
  • Groźby. Że Cię zostawi, zabierze dzieci, zrobi krzywdę Tobie albo sobie.
  • Kontrola. Sprawdza telefon, wydziela pieniądze, nie pozwala wychodzić.
  • Obwinianie. Pije przez Ciebie, przez Twoje humory, przez Twoje gadanie.
  • Zaprzeczanie. Rano twierdzi, że nic takiego nie mówił albo że przesadzasz.

Jeśli rozpoznajesz kilka z tych rzeczy, to nie jest zwykła kłótnia. To przemoc.

To nie wódka Cię poniża. Robi to człowiek, który ją pije.

Dlaczego czuję, że to moja wina?

Bo on Ci to powtarza. Słyszysz latami, że gdybyś była inna, on by nie pił i nie krzyczał.

Do tego dochodzi nadzieja. Rano bywa miły, przeprasza, obiecuje. Wierzysz, bo przecież pamiętasz, jaki był na początku.

Z czasem całe Twoje życie kręci się wokół jego picia. Liczysz butelki, sprawdzasz nastrój, tłumaczysz go przed rodziną. Ten stan ma nazwę, przeczytasz o nim w tekście o tym, czym jest współuzależnienie.

To nie jest Twoja słabość. To skutek długiego życia w napięciu.

Co robić w trudny wieczór?

Gdy jest pijany, nie tłumacz, nie kłóć się i nie wylewaj alkoholu. To zwykle tylko podkręca złość.

  1. Wyjdź z pokoju. Krótko i spokojnie, bez trzaskania drzwiami.
  2. Miej telefon przy sobie. Naładowany, z wpisanym numerem 112.
  3. Zabierz dzieci do siebie. Do pokoju, w którym możesz się zamknąć.
  4. Ustal znak z sąsiadką. Jedno słowo w wiadomości, po którym ona dzwoni na policję.

Gdy zaczyna Cię poniżać, powiedz tak: „Nie będę tego słuchać. Idę spać”. Potem naprawdę wyjdź.

Jeśli czujesz zagrożenie, dzwoń na 112. Nie czekaj, aż coś się stanie.

Co mówić, gdy jest trzeźwy?

Rano łatwiej o spokojną rozmowę. Nie oczekuj jednak, że od razu przyzna Ci rację.

Mów krótko i o faktach. Powiedz tak: „Wczoraj nazwałeś mnie nikim. Nie zgadzam się na takie słowa”.

Gdy próbuje zrzucić winę na Ciebie, powiedz tak: „Za to, co mówisz po pijanemu, odpowiadasz Ty”.

Nie stawiaj warunków, których nie spełnisz. Jeśli mówisz „wyprowadzę się”, rób to dopiero wtedy, gdy masz plan. Jak go przygotować, przeczytasz w tekście plan bezpiecznego odejścia.

Jak zbierać dowody, jeśli kiedyś będą potrzebne?

Nie musisz dziś nic zgłaszać. Ale warto mieć ślad tego, co się dzieje.

  • Notatki. Data, godzina, co powiedział, kto słyszał. Trzymaj je poza domem albo w chmurze.
  • Nagrania i wiadomości. Zapisuj obraźliwe wiadomości i nagrania głosowe.
  • Świadkowie. Sąsiedzi, rodzina, znajomi, którzy coś widzieli albo słyszeli.
  • Wizyty u lekarza. Powiedz lekarzowi o bezsenności i lęku, to też zostaje w dokumentach.

Takie notatki przydają się przy zakładaniu Niebieskiej Karty albo w sądzie.

Pisz je też dla siebie. Gdy on znów powie, że nic takiego nie było, będziesz miała czarno na białym, że to się wydarzyło. To wraca zaufanie do własnej pamięci.

Gdzie szukać pomocy dla siebie?

Pomoc jest także wtedy, gdy on nie chce się leczyć.

Poradnie leczenia uzależnień przyjmują rodziny bezpłatnie i bez skierowania. Możesz iść sama i opowiedzieć, jak wygląda Wasz dom.

Grupy Al-Anon są dla bliskich osób pijących. Tam usłyszysz od innych kobiet, że nie jesteś szalona i nie jesteś sama.

Niebieska Linia działa pod numerem 800 120 002. Możesz tam zapytać o procedurę Niebieskiej Karty i o to, co możesz zrobić prawnie.

Jeśli masz myśli, że nie dasz rady dłużej żyć, zadzwoń pod numer 116 123 albo na 112.

Jeden krok na dziś

Załóż w telefonie ukrytą notatkę albo zeszyt, który trzymasz poza domem. Zapisz w niej ostatnią sytuację: datę, słowa, które padły, i jak się czułaś.

Wpisz też do telefonu numer 800 120 002 pod neutralną nazwą.

To nie jest decyzja o odejściu. To pierwszy krok, żeby mieć więcej kontroli nad własnym życiem.

FAQ

Czy mogę założyć Niebieską Kartę, jeśli nie ma śladów pobicia?

Tak. Procedura obejmuje także przemoc psychiczną. Możesz zgłosić się na policję, do ośrodka pomocy społecznej albo zapytać o szczegóły na Niebieskiej Linii.

Czy on przestanie, jeśli przestanie pić?

Nie zawsze. U części mężczyzn przemoc zostaje także na trzeźwo. Dlatego leczenie picia i zatrzymanie przemocy to dwie różne sprawy.

Co powiedzieć dzieciom?

Krótko i prawdziwie, na ich poziomie: „Tata jest chory na alkohol. To nie jest wasza wina”. Dzieci często obwiniają siebie, dlatego to zdanie ma znaczenie.

Czy muszę od niego odejść?

To Twoja decyzja i możesz ją podjąć w swoim czasie. Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo, wsparcie i plan. Psycholog albo poradnia uzależnień przejdą z Tobą przez to krok po kroku.

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje kontaktu ze specjalistą ani diagnozy. Jeśli jest naprawdę ciężko: 116 123 (dorośli), 116 111 (dzieci i młodzież), 112 przy bezpośrednim zagrożeniu.

Co możesz zrobić dalej

Test jest przesiewem i samooceną, nie diagnozą. Wynik nie zastępuje rozmowy ze specjalistą.

Przeczytaj też