Ile trwa żałoba po mamie i kiedy robi się lżej

Minęło pół roku albo dwa lata, a dalej boli? Ile trwa żałoba po mamie i po rodzicach, co jest normalne i kiedy szukać pomocy.

Marcin Rabczewski

Marcin Rabczewski, psycholog

6 min czytania·

W skrócie

Żałoba po mamie nie ma terminu. Najciężej bywa zwykle w pierwszym roku, bo wiele rzeczy dzieje się wtedy pierwszy raz bez niej. Potem ból u większości kobiet przychodzi falami i rzadziej. Jeśli po roku nic nie słabnie, warto poszukać pomocy.

W tym tekście9 części
  1. 01Ile trwa żałoba po mamie?
  2. 02Jak zwykle wygląda pierwszy rok bez mamy?
  3. 03Dlaczego drugi rok bywa zaskakująco trudny?
  4. 04Co sprawia, że żałoba po mamie trwa dłużej?
  5. 05Ile trwa żałoba po rodzicach, gdy odchodzi drugi z nich?
  6. 06Co mówić, gdy ktoś pyta, czemu jeszcze płaczesz?
  7. 07Kiedy żałoba po mamie potrzebuje pomocy?
  8. 08Jeden krok na dziś
  9. 09FAQ

Pytanie „ile trwa żałoba po mamie” wraca zwykle w zwykły dzień, a nie w rocznicę. Na przykład w środę w markecie, przy półce z jej ulubioną herbatą.

Minęło osiem miesięcy. Koleżanka w pracy mówi: „Już powinno być lżej, prawda?”. Kiwasz głową, a potem płaczesz w samochodzie.

Ten tekst nie poda Ci daty końca. Pokaże, jak zwykle wygląda ten czas i kiedy warto poprosić o pomoc.

Ile trwa żałoba po mamie?

Nie ma jednej daty. U większości kobiet najostrzejszy ból trwa kilka miesięcy, a pierwszy rok jest najcięższy. Potem tęsknota zostaje, ale przestaje wypełniać cały dzień.

Żałoba po mamie nie mija jak przeziębienie. Raczej zmienia kształt. Na początku jest wszędzie, a z czasem przychodzi falami.

Fala może przyjść przy zapachu jej perfum, przy piosence w radiu albo przy dacie w kalendarzu. Wiele kobiet mówi, że po kilku latach myśli o mamie częściej z czułością niż z bólem.

Tęsknota za mamą może zostać na zawsze. Zmienia się to, ile miejsca zajmuje w Twoim dniu.

Jeśli zamiast fal czujesz głównie ciszę i brak, zajrzyj do tekstu o pustce po śmierci mamy.

Jak zwykle wygląda pierwszy rok bez mamy?

To nie jest plan do odhaczenia. To najczęstszy przebieg. U Ciebie może wyglądać inaczej i to też jest w porządku.

  • Pierwsze tygodnie. Szok, sprawy do załatwienia i ludzie w domu, z których mało się potem pamięta.
  • Drugi i trzeci miesiąc. Dociera, że mama nie wróci, i często jest gorzej niż w dniu pogrzebu.
  • Kolejne miesiące. Otoczenie uznaje, że już po wszystkim, a Ty dopiero zaczynasz naprawdę tęsknić.
  • Pierwsze daty. Jej urodziny, Dzień Matki i święta, a tydzień przed datą bywa gorszy niż sam dzień.
  • Koniec roku. Pojawiają się dni bez płaczu, a czasem razem z nimi wina.

Dlaczego drugi rok bywa zaskakująco trudny?

Wiele kobiet liczy, że po pierwszej rocznicy będzie z górki. Tymczasem drugi rok potrafi zaboleć inaczej.

W pierwszym roku chroniła Cię mgła i zajęcia. W drugim mgła opada, a mama dalej nie dzwoni. Do tego ludzie już nie pytają, jak się trzymasz.

To częsty przebieg, a nie cofanie się. Gdy o tym wiesz, łatwiej nie wpaść w myśl, że coś jest z Tobą nie tak.

Jeśli w tym czasie każdy dzień wydaje się pusty, przeczytaj tekst nie umiem żyć po śmierci mamy.

Co sprawia, że żałoba po mamie trwa dłużej?

Długość żałoby nie mówi, jak bardzo kochałaś. Zależy od tego, co działo się przed śmiercią i po niej.

  • Nagła śmierć. Bez pożegnania szok trwa dłużej, o czym piszemy w tekście o nagłej śmierci mamy.
  • Długa opieka. Gdy przez miesiące byłaś przy jej chorobie, najpierw przychodzi zmęczenie, a smutek później.
  • Trudna relacja. Opłakujesz też rozmowę, która już się nie odbędzie.
  • Codzienny kontakt. Gdy widziałyście się co dzień, znika rytm całego dnia.
  • Brak bliskich. Gdy nie masz z kim o niej mówić, żal zostaje w Tobie.

Ile trwa żałoba po rodzicach, gdy odchodzi drugi z nich?

Gdy wcześniej straciłaś tatę, śmierć mamy bywa podwójna. Wraca żal po nim i dochodzi nowy.

Wiele kobiet mówi wtedy: „Jestem teraz sierotą, choć mam pięćdziesiąt lat”. To zdanie brzmi dziwnie tylko dla tych, którzy tego nie przeżyli.

Nie ma już domu, do którego się wraca na święta. Nie ma nikogo starszego przed Tobą. Dlatego żałoba po drugim rodzicu potrafi być cięższa niż po pierwszym.

Jeśli wciąż wraca też żal po tacie, przeczytaj, dlaczego żałoba po tacie wraca falami.

Co mówić, gdy ktoś pyta, czemu jeszcze płaczesz?

Ludzie często mierzą żałobę kalendarzem. Ty nie musisz.

Gdy słyszysz, że już powinno przejść, powiedz tak: „Żałoba nie ma terminu. Tęsknię za mamą i to jest w porządku”.

Gdy wszyscy unikają tematu, powiedz tak: „Opowiedz mi coś, co pamiętasz o mojej mamie. Lubię to słyszeć”.

A sobie, w gorszy wieczór, powiedz tak: „Nie jestem spóźniona. Przeżywam to w swoim tempie”.

Kiedy żałoba po mamie potrzebuje pomocy?

U około jednej osoby na dziesięć w żałobie rozwija się przedłużona reakcja żałoby. Taka żałoba sama nie mija.

Zwróć uwagę na te sygnały, jeśli trwają ponad rok:

  • Tęsknota rządzi dniem. Trudno pracować, jeść i spać.
  • Wciąż nie wierzysz. Nadal czekasz na jej telefon.
  • Unikasz wszystkiego. Cmentarza, zdjęć, jej mieszkania.
  • Odcinasz się od ludzi. Także od tych, którzy kiedyś byli blisko.

Na taką żałobę są metody z dowodami. W przeglądzie 22 badań terapia skupiona na żałobie zmniejszała objawy bardziej niż samo czekanie.

Jeśli myślisz o tym, żeby nie żyć, nie czekaj roku. Zadzwoń pod 116 123, a w zagrożeniu życia na 112.

Jeden krok na dziś

Zapisz w kalendarzu najbliższą trudną datę związaną z mamą. Obok wpisz jedną rzecz, którą wtedy zrobisz: spacer, telefon do siostry albo jej ulubione ciasto.

Nie chodzi o to, żeby nie czuć smutku. Chodzi o to, żeby ten dzień nie zaskoczył Cię w samotności.

FAQ

Ile trwa żałoba po rodzicu?

Nie ma terminu. Najtrudniejszy bywa pierwszy rok, potem ból zwykle przychodzi falami. Po rodzicu, z którym relacja była trudna, żal bywa bardziej pogmatwany.

Czy to normalne, że po dwóch latach nadal płaczę po mamie?

Tak. Fale smutku mogą wracać latami, zwłaszcza przy datach i ważnych chwilach. Warto szukać pomocy, gdy ból nie słabnie i blokuje codzienne życie.

Czy żałoba po mamie musi trwać rok?

Nie. Rok żałoby to dawny zwyczaj, na przykład przy noszeniu czerni. Twoje przeżywanie nie musi się z nim zgadzać, ani krócej, ani dłużej.

Czy po śmierci mamy można się śmiać?

Tak. Śmiech nie znaczy, że zapomniałaś albo kochałaś mniej. Smutek i radość mogą być w tym samym dniu. Jedno nie kasuje drugiego.

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje kontaktu ze specjalistą ani diagnozy. Jeśli jest naprawdę ciężko: 116 123 (dorośli), 116 111 (dzieci i młodzież), 112 przy bezpośrednim zagrożeniu.

Co możesz zrobić dalej

Test jest przesiewem i samooceną, nie diagnozą. Wynik nie zastępuje rozmowy ze specjalistą.

Źródła

Każda liczba w tym tekście pochodzi z poniższych publikacji. Linki prowadzą do oryginałów.

  1. 1

    1 na 10 osób w żałobie

    U około jednej na dziesięć osób w żałobie rozwija się przedłużona reakcja żałoby, która nie ustępuje sama i wymaga pomocy.

    Metaanaliza rozpowszechnienia przedłużonej reakcji żałoby w populacji osób osieroconych, przegląd systematyczny
  2. 2

    22 badania, 2 602 osoby

    Terapia poznawczo-behawioralna nastawiona na żałobę zmniejsza jej objawy skuteczniej niż samo oczekiwanie, a w wersji trzeciej fali obniża też objawy depresji, lęku i stresu pourazowego.

    Przegląd systematyczny i metaanaliza terapii poznawczo-behawioralnych w przedłużonej żałobie

Przeczytaj też