Moja matka była niedostępna emocjonalnie: co teraz

Mama była obok, ale nie było z nią bliskości? Jak taki chłód wpływa na Ciebie dziś i co możesz zrobić, żeby dać sobie to, czego zabrakło.

Marcin Rabczewski

Marcin Rabczewski, psycholog

6 min czytania·

W skrócie

Matka, która dba o obiad i szkołę, ale nie o uczucia, zostawia w dziecku pustkę. Dziś możesz mieć kłopot z bliskością i proszeniem o wsparcie. Możesz to nazwać, przestać czekać na zmianę mamy i uczyć się troski o siebie.

W tym tekście9 części
  1. 01Po czym poznać, że mama była nieobecna uczuciowo
  2. 02Dlaczego mama taka była
  3. 03Jak to wpływa na Ciebie dziś
  4. 04Czy mama może się jeszcze zmienić?
  5. 05Jak rozmawiać z nią teraz, żeby mniej bolało
  6. 06Jak dać sobie to, czego zabrakło
  7. 07Kiedy pustka staje się za ciężka
  8. 08Jeden krok na dziś
  9. 09FAQ

Wtorek po pracy, dzwonisz do mamy, bo właśnie dostałaś złą wiadomość od lekarza. Ona słucha chwilę i mówi: „No to idź na te badania. A wiesz, że sąsiadka sprzedała działkę?”.

Rozłączasz się z dziwnym chłodem w środku. Znowu to samo. Mama jest, ale jakby jej nie było.

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli znasz to uczucie od dziecka.

Po czym poznać, że mama była nieobecna uczuciowo

Na zewnątrz wszystko mogło wyglądać dobrze. Czysty dom, obiad, odrobione lekcje.

  • Nie pytała, co czujesz. Pytała o oceny, nie o smutek.
  • Unikała przytulania. Czułość była rzadka albo sztywna.
  • Bagatelizowała. „Nie płacz, nic się nie stało”.
  • Była zajęta sobą. Pracą, swoimi kłopotami, czasem swoim smutkiem.
  • Nie umiała się cieszyć z Tobą. Twoje sukcesy przyjmowała obojętnie.

Jeśli kilka punktów brzmi znajomo, Twoje poczucie pustki ma swoje źródło. Nie jest przesadą ani niewdzięcznością.

Można mieć wszystko, czego potrzebuje ciało, i nie dostać tego, czego potrzebuje serce.

Dlaczego mama taka była

Najczęściej nie z braku miłości. Częściej dlatego, że sama nie dostała bliskości jako dziecko.

Wiele kobiet z pokolenia naszych matek wychowano w zasadzie „nie mazgaj się”. Nikt ich nie przytulał ani nie pytał o uczucia. Nie miały skąd się tego nauczyć.

Czasem mama przeżywała depresję, żałobę albo trudne małżeństwo. Wtedy nie miała siły dla dziecka.

To wyjaśnia jej chłód. Nie zmienia tego, że Tobie czegoś zabrakło.

Jak to wpływa na Ciebie dziś

Dziecko, któremu brakowało ciepła, uczy się radzić sobie samo. W dorosłości często widać to tak.

  1. Nie prosisz o pomoc. Wolisz zrobić wszystko sama.
  2. Trudno Ci nazwać uczucia. Czujesz „coś”, ale nie wiesz co.
  3. Boisz się bliskości. Gdy ktoś się zbliża, odsuwasz się.
  4. Szukasz uwagi u chłodnych ludzi. Starasz się zasłużyć na ich ciepło.
  5. Jesteś surowa dla siebie. Mówisz do siebie tak, jak nikt Cię nie pocieszał.

Jeśli zauważasz u siebie niską wiarę w siebie, przeczytaj tekst o tym, jak odbudować poczucie wartości.

Czy mama może się jeszcze zmienić?

Może, ale nie musi. Na to nie masz wpływu.

Wiele córek latami czeka na jedną rozmowę, w której mama wreszcie zrozumie. Czasem ta rozmowa nigdy nie przychodzi.

Nie znaczy to, że nie warto spróbować. Warto jednak iść na taką rozmowę bez wielkich oczekiwań.

Gdy chcesz powiedzieć jej o swoich uczuciach, powiedz tak: „Mamo, brakowało mi, żebyś pytała, jak się czuję. Chciałabym, żebyśmy czasem o tym rozmawiały”.

Możesz powiedzieć to raz i nie czekać na idealną odpowiedź. Ważne, że Ty to powiedziałaś.

Jak rozmawiać z nią teraz, żeby mniej bolało

Przestań szukać u mamy tego, czego nie umie dać. Szukaj u niej tego, co umie.

Jeśli mama dobrze gotuje, rozmawiajcie o kuchni. Jeśli lubi ogród, pytaj o ogród. Kontakt będzie płytszy, ale spokojniejszy.

Gdy znowu zmienia temat, kiedy mówisz o czymś ważnym, powiedz tak: „Widzę, że trudno Ci o tym rozmawiać. W porządku, porozmawiam o tym z kimś innym”.

Gdy bagatelizuje Twoje uczucia, powiedz tak: „Dla mnie to ważne, nawet jeśli dla Ciebie to drobiazg”.

Jak dać sobie to, czego zabrakło

Nie zmienisz dzieciństwa. Możesz dziś dać sobie trochę tej troski, której wtedy nie było.

  • Mów do siebie łagodniej. Tak, jak mówisz do przyjaciółki w trudnej chwili.
  • Nazywaj uczucia. Wieczorem zapisz jedno słowo: smutek, złość, ulga, radość.
  • Buduj bliskość z innymi. Przyjaciółki, partner, grupa wsparcia.
  • Pozwól sobie na płacz. Nie musisz już być „dzielną dziewczynką”.

Część kobiet pracuje nad tym z psychologiem. W takiej relacji można spokojnie poznawać bliskość, której zabrakło w domu.

Kiedy pustka staje się za ciężka

Czasem dawny chłód zamienia się w coś trudniejszego.

  • Nic Cię nie cieszy przez wiele tygodni.
  • Myślisz, że nikt by nie zauważył, gdyby Cię nie było.
  • Sięgasz po alkohol albo jedzenie, żeby zagłuszyć pustkę.

Przy myślach samobójczych dzwoń na 116 123 albo 112. Nie zostawaj z tym sama.

Jeden krok na dziś

Przypomnij sobie jedną chwilę z dzieciństwa, w której potrzebowałaś mamy, a jej nie było.

Wyobraź sobie, że jesteś tam teraz jako dorosła. Co powiedziałabyś tej małej dziewczynce?

Zapisz to zdanie. Przeczytaj je sobie wieczorem jeszcze raz.

Może to być coś prostego: „Widzę, że jest Ci smutno, jestem przy Tobie”. Takich słów brakowało Ci wtedy. Dziś możesz mówić je sobie sama, tyle razy, ile potrzebujesz.

FAQ

Czy mam prawo mieć żal do mamy, skoro dbała o dom?

Tak. Dbanie o dom i o uczucia to dwie różne rzeczy. Możesz być wdzięczna za jedno i czuć żal o drugie.

Czy powiedzieć mamie, jak się czułam?

Możesz, jeśli tego chcesz. Idź na rozmowę bez oczekiwania, że od razu zrozumie. Mów o sobie, a nie o tym, co ona zrobiła źle.

Czy będę taką samą matką dla swoich dzieci?

Nie musisz. Samo to, że widzisz problem, zmienia wiele. Uważność na uczucia dziecka można ćwiczyć każdego dnia.

Gdzie szukać wsparcia?

Porozmawiaj z psychologiem albo zaufaną osobą. Łatwiej zrozumieć swoje reakcje, gdy ktoś spokojnie Cię wysłucha.

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje kontaktu ze specjalistą ani diagnozy. Jeśli jest naprawdę ciężko: 116 123 (dorośli), 116 111 (dzieci i młodzież), 112 przy bezpośrednim zagrożeniu.

Co możesz zrobić dalej

Test jest przesiewem i samooceną, nie diagnozą. Wynik nie zastępuje rozmowy ze specjalistą.

Przeczytaj też